List czytelniczki: Kim jest człowiek, który chce „wybrać szambo”?

W gminie Barciany szykuje się kolejne referendum. Po klęsce takiego przedsięwzięcia w grudniu ubiegłego roku, tym razem sprawy w swoje ręce postanowiła wziąć grupka osób zamieszkujących Radosze. Oficjalnie - walczą z wiatrakami.

Inicjatorzy referendum z Radosz sięgają dalej niż ich poprzednicy. Chcą odwołać i wójta, i radę gminy, co w naszym powiecie nie ma precedensu Liderem drugiej próby przewrotu okrzyknął się Szymon Janczura. Okazuje się, że nie jest to wieloletni mieszkaniec gminy Barciany, co w liście do naszej redakcji podkreśla jedna z mieszkanek gminy. Padają pytania: Kim jest? Co dotychczas osiągnął? Dlaczego mieszkańcy gminy Barciany mieliby mu zaufać? Poniżej prezentujemy pełną treść listu:

„Szanowna Redakcjo,

Kim właściwie jest człowiek, który chce odwołać Wójta i Radę Gminy?

To pytanie od pewnego czasu zadaje sobie wielu mieszkańców naszej gminy.

Nie dlatego, że chcemy komukolwiek odbierać prawo do działalności publicznej. Nie dlatego, że uważamy, iż nowy mieszkaniec nie powinien mieć prawa zabierać głosu. Wręcz przeciwnie  każdy, kto mieszka w naszej gminie, ma prawo interesować się jej sprawami i angażować w życie lokalnej społeczności. Ale inicjator referendum nie podejmuje przecież zwykłej sąsiedzkiej inicjatywy. Występuje przeciwko obecnym władzom gminy i przekonuje mieszkańców do podjęcia bardzo poważnej decyzji, która może wpłynąć na funkcjonowanie całej naszej lokalnej wspólnoty.

I właśnie dlatego mieszkańcy mają prawo zapytać:

Kim jest osoba, która chce nas do tej decyzji przekonać?

Od około półtora roku mieszka na terenie naszej gminy. Dla wielu mieszkańców pozostaje jednak osobą właściwie nieznaną. Nie przypominam sobie, aby wcześniej był aktywny w naszym lokalnym środowisku, przedstawiał mieszkańcom swoją działalność, doświadczenie zawodowe czy społeczne albo mówił o swoich osiągnięciach. Nagle pojawił się jako inicjator bardzo poważnej inicjatywy politycznej i społecznej. I tu pojawia się naturalne pytanie: dlaczego mamy obdarzyć zaufaniem osobę, o której tak niewiele wiemy?

Chciałabym więc, aby inicjator referendum sam przedstawił się mieszkańcom. Nie w formie kilku haseł na ulotce. Nie tylko jako osoba krytykująca obecne władze. Chodzi o zwyczajne, podstawowe informacje, których mieszkańcy mają prawo oczekiwać od osoby występującej publicznie w tak ważnej sprawie.

Kim Pan Szymon jest?

1)       Jakie posiada Pan wykształcenie?

2)       Jakie ma Pan doświadczenie zawodowe?

3)       Czym zajmował się Pan przed zamieszkaniem w naszej gminie?

4)       Czy pełnił Pan wcześniej funkcje publiczne lub społeczne?

5)       Czy działał Pan wcześniej na rzecz jakiejś lokalnej społeczności?

6)       Jakie ma Pan doświadczenie w pracy samorządowej?

7)       Jakie ma Pan osiągnięcia zawodowe lub społeczne, którymi chciałby się Pan podzielić z mieszkańcami?

8)       Dlaczego zdecydował się Pan zamieszkać właśnie w naszej gminie?

9)       Co sprawiło, że po stosunkowo krótkim czasie pobytu postanowił Pan podjąć działania zmierzające do odwołania osób wybranych przez mieszkańców?

To nie są pytania o życie prywatne. To pytania o publiczną działalność osoby, która sama zdecydowała się wejść do życia publicznego naszej gminy.

Przez wiele lat tworzyliśmy tutaj naszą małą ojczyznę. Znamy swoich sąsiadów, ich rodziny, gospodarstwa, problemy i codzienne troski. Wiemy, kto angażował się w działalność społeczną, kto pomagał przy organizacji lokalnych wydarzeń, kto działał w sołectwie, OSP, stowarzyszeniach czy na rzecz naszej gminy. Nie oczekujemy od nowego mieszkańca, aby przez lata udowadniał, że ma prawo być częścią naszej społeczności. Oczekujemy jednak, że jeśli chce występować w imieniu mieszkańców i przekonywać ich do odwołania demokratycznie wybranych władz, sam również pokaże mieszkańcom, kim jest i jakie doświadczenie wnosi do naszej wspólnoty.

Dziś znamy przede wszystkim jego krytykę. Chcielibyśmy poznać również człowieka stojącego za tą krytyką. Jego doświadczenie. Jego dorobek. Jego kompetencje. Jego wcześniejszą działalność. Jego wizję naszej gminy. Nie wystarczy powiedzieć mieszkańcom, że obecne władze robią wszystko źle. Jeżeli chce się przekonać ludzi do zmiany, trzeba również odpowiedzieć na pytanie:

„A co Pan proponuje i dlaczego właśnie Panu mamy zaufać?” Dlatego zwracam się do inicjatora referendum z prostym apelem: Proszę się przedstawić mieszkańcom. Nie jako przeciwnik wójta. Nie jako inicjator referendum. Nie jako autor ulotek i publikacji w mediach społecznościowych.

Jako człowiek. Kim Pan jest, skąd Pan przychodzi, jakie ma Pan doświadczenie i co osiągnął Pan dotychczas? Mieszkańcy mają prawo to wiedzieć, zanim poproszą ich Państwo o oddanie głosu w sprawie przyszłości naszej gminy.

A gdzie jest kultura słowa? Jest jeszcze jedna kwestia, której  moim zdaniem  nie można przemilczeć, kiedy mówimy o osobie, która chce odgrywać tak istotną rolę w życiu publicznym naszej gminy. Chodzi o sposób, w jaki ta osoba zwraca się do mieszkańców i opisuje rzeczywistość, w której wszyscy żyjemy. W jednym ze swoich nagrań inicjator referendum mówi: „wybiorę to szambo do dna”. Można mieć bardzo krytyczny stosunek do władz gminy. Można się z nimi nie zgadzać. Można żądać zmian, krytykować decyzje i domagać się ich rozliczenia. Demokracja daje do tego pełne prawo. Ale czy naprawdę tak powinien wyglądać język osoby, która chce przekonać mieszkańców do powierzenia jej zaufania? Czy określanie własnej gminy mianem „szamba” i zapowiadanie jego „wybierania do dna” jest językiem, który buduje szacunek, dialog i wspólnotę? Moim zdaniem  NIE!

Debata publiczna może być ostra. Może być bezkompromisowa. Ale bezkompromisowość nie musi oznaczać wulgarności, a krytyka nie musi oznaczać pogardy. Szczególnie zastanawiające jest to w przypadku osoby, która sama chce mieć wpływ na przyszłość naszej lokalnej społeczności. Jeżeli ktoś chce odwołać demokratycznie wybrane władze i przekonać mieszkańców do swojej wizji, powinien również pokazać, że potrafi rozmawiać z ludźmi z szacunkiem  także z tymi, którzy mają odmienne zdanie. Wulgarne i brutalne określenia nie są argumentami. Nie zastępują wiedzy, doświadczenia ani rzeczowej dyskusji. Mogą natomiast bardzo wiele powiedzieć o stylu komunikacji osoby, która się nimi posługuje.

Dlatego mieszkańcy mają prawo zadać również i to pytanie: Czy właśnie tak ma wyglądać standard debaty publicznej w naszej gminie? Czy chcemy, aby nasze lokalne spory były prowadzone językiem pogardy, obraźliwych określeń i mocnych, wulgarnych haseł? Czy może jednak oczekujemy od osoby, która chce występować w roli lidera lokalnej społeczności, czegoś więcej kultury osobistej, szacunku dla rozmówcy, umiejętności prowadzenia dialogu i odpowiedzialności za wypowiadane słowa?

Nie oceniam człowieka na podstawie jednego zdania. Ale skoro ktoś sam zdecydował się wejść do życia publicznego i chce wpływać na losy całej gminy, jego publiczne wypowiedzi również stają się częścią oceny jego osoby. Jeżeli chce się przewodzić ludziom, trzeba umieć również rozmawiać z ludźmi. A kultura słowa jest jednym z najprostszych sprawdzianów kultury osobistej.

Z poważaniem,

mieszkanka gminy”

W mediach społecznościowych inicjatorzy referendum informują, że zbierają podpisy pod wnioskiem, który uruchomi oficjalną procedurę. Warto w tym miejscu przypomnieć, że grudniowe referendum w sprawie odwołania Marty Kamińskiej ze stanowiska wójta zakończyło się totalną porażką. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się zaledwie 19 procent wyborców. Gmina poniosła za to całkiem spore koszty, około 50 tysięcy złotych. rm