Jedziesz do sanatorium? Od stycznia NFZ zmienia zasady leczenia uzdrowiskowego

Wyjazd do sanatorium kojarzy się wielu pacjentom z podobnym zestawem zabiegów i z góry ustalonym planem leczenia. Od początku 2027 roku ten model ma się zmienić. Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadza nowe zasady, które mają dać uzdrowiskom większą swobodę, a terapię lepiej dopasować do konkretnego pacjenta.

Zmiany dotyczą lecznictwa uzdrowiskowego finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Nowe rozwiązania zostały już zapisane w zarządzeniu NFZ, a placówki mają kilka miesięcy na przygotowanie się do ich wprowadzenia.

Dla kuracjuszy najważniejsza będzie zmiana dotycząca sposobu planowania leczenia. Zamiast sztywnego podejścia opartego na podobnym zestawie świadczeń większe znaczenie mają mieć indywidualne potrzeby pacjenta.

Sanatoria dostaną więcej swobody

Od 1 stycznia 2027 roku sanatoria zyskają większą elastyczność przy organizowaniu leczenia. Nie będą już zobowiązane do realizowania świadczeń we wszystkich kierunkach leczniczych przypisanych danemu uzdrowisku.

W praktyce placówki będą mogły lepiej dostosować program terapii zarówno do swoich możliwości, jak i do potrzeb osób kierowanych na leczenie. Przy przygotowywaniu programu mają być brane pod uwagę przede wszystkim wiek pacjenta, rozpoznanie choroby oraz kierunek leczniczy konkretnego uzdrowiska.

NFZ wskazuje, że nowe rozwiązanie odpowiada na postulaty środowiska uzdrowiskowego, które od dawna oczekiwało większej swobody w organizacji świadczeń.

Nie oznacza to jednak, że sanatoria będą mogły samodzielnie ustalać dowolny zakres terapii. Nadal będą obowiązywały wymagania dotyczące świadczeń gwarantowanych określone w przepisach.

Koniec z dodatkowym 5-procentowym bonusem

Druga istotna zmiana dotyczy finansowania placówek. Od 2027 roku NFZ zrezygnuje z tzw. współczynnika korygującego wynoszącego 5 proc., który obecnie stosowany jest przy rozliczaniu świadczeń uzdrowiskowych.

Mechanizm miał premiować placówki i wiązać dodatkowe finansowanie z jakością udzielanych świadczeń. Zdaniem ekspertów Funduszu nie przyniósł jednak oczekiwanych efektów.

NFZ wskazuje, że nie udało się wykazać mierzalnego związku pomiędzy wyższym finansowaniem a jakością leczenia, dlatego bonus zostanie zlikwidowany.

Według wyliczeń Funduszu dzięki tej zmianie w budżecie pozostanie około 118 mln zł.

NFZ wydaje na sanatoria ponad 2,3 mld zł rocznie

Fundusz podkreśla jednocześnie, że wydatki na leczenie uzdrowiskowe w ostatnich latach wyraźnie wzrosły.

W 2023 roku nakłady wynosiły około 1,5 mld zł. Obecnie jest to już ponad 2,3 mld zł rocznie, co oznacza wzrost o około 53 proc.

Nowe zarządzenie weszło w życie 16 września 2026 roku, ale najważniejsze dla pacjentów i sanatoriów rozwiązania zaczną obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 roku. Kilkumiesięczne vacatio ma pozwolić placówkom na przygotowanie nowych programów leczenia i dostosowanie organizacji pracy.

Oznacza to, że osoby kierowane do sanatorium w przyszłym roku mogą spotkać się z bardziej zindywidualizowanym planem terapii niż dotychczas. Zakres zabiegów ma w większym stopniu zależeć od konkretnego schorzenia, wieku i profilu uzdrowiska, a nie wyłącznie od wcześniej przyjętego schematu.